MOBBING – CZYM JEST I CZY UMIEMY GO ROZPOZNAĆ?​​​​​​​​​​​​​​

 
 
Mobbing, ofiara mobbingu, mobber, polityka antymobbingowa to hasła, które coraz częściej pojawiają się nie tylko w mediach, ale także w naszym życiu codziennym. Czym jednak jest mobbing, jakie zachowania należy uznać za mobbing, a jakie za „zwykły”, pojedynczy przejaw agresji, złośliwości czy po prostu braku kultury i dobrego wychowania?  Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym artykule.
 
Czym jest mobbing?
 
Aby odpowiedzieć na pytanie czym jest mobbing i jaka jest jego definicja, należy odróżnić pojęcie mobbingu występujące w języku potocznym od mobbingu w znaczeniu prawnym. Często słyszymy bowiem o mobbingu w szkole, w małżeństwie, czy nawet w domu.                          Z mobbingiem w znaczeniu prawnym mamy jednak do czynienia jedynie w środowisku pracy. 
 
Definicję mobbingu zawiera art. 94³ § 2 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy.  Zgodnie  z jego treścią:
 
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące PRACOWNIKA lub skierowane przeciwko PRACOWNIKOWI, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie            z zespołu współpracowników.
 
Mobbing wyróżnia się długotrwałością i uporczywością zachowań sprawcy. Te cechy sprawiają, że za mobbing nie mogą zostać uznane zachowania jednorazowe, sporadyczne czy incydentalne. 
 
Aby można było mówić o mobbingu, działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu muszą spełnić łącznie 3 warunki:
 
1. muszą polegać na nękaniu lub zastraszaniu pracownika;
2. muszą być uporczywe i długotrwałe;
3. mają wywołać u pracownika zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodować lub mieć na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, jego izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
 
W każdym przypadku badania zjawiska mobbingu bierze się pod uwagę obiektywną ocenę danej sytuacji. Subiektywne odczucia pracownika nie stanowią podstawy i nie wystarczą aby ustalić odpowiedzialność pracodawcy za mobbing.
Kto może być ofiarą mobbingu?
Ofiarą mobbingu może zostać tylko PRACOWNIK. 
Jak wynika z samej już kodeksowej definicji mobbingu, ochrona przewidziana w art. 94³ Kodeksu Pracy dotyczy wyłącznie osób mających status pracownika, a więc zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. 
 
Uwaga!
Jeśli nie jesteś pracownikiem w rozumieniu Kodeksu Pracy, czyli nie jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, ale padłeś w miejscu pracy ofiarą zachowań uznawanych za mobbing, możesz dochodzić ochrony swoich praw na innej podstawie! Sprawdź czy zachowania, których padłeś ofiarą nie stanowią naruszenia dóbr osobistych, podlegających ochronie na gruncie prawa cywilnego lub nie wypełniają znamion przestępstwa np. zniesławienia.
 
Kto może być sprawcą mobbingu?
 
Kodeksowa definicja mobbingu nie wskazuje kto może być jego sprawcą, ograniczając się jedynie do opisu zachowań uznawanych za mobbing. Jego sprawcą może być więc zarówno pracodawca, przełożony, inny pracownik, w tym również zatrudniony na niższym niż ofiara mobbingu stanowisku.  
 
Ważne!
Sprawcą mobbingu może być nie tylko przełożony, ale także osoba zajmująca niższe lub równorzędne ofierze mobbingu stanowisko!
 
Jakie zachowania mogą być uznane za mobbing?
 
To czy dane zachowanie może zostać uznane za mobbing zależy od konkretnego przypadku i jego indywidualnej oceny. Przykładowymi zachowaniami mogącymi świadczyć o mobbingu w miejscu pracy są:
 
• ciągłe przerywanie wypowiedzi 
• reagowanie krzykiem 
• ciągłe krytykowanie, czy zwracanie uwagi
• upokarzanie zarówno werbalne i niewerbalne
• ośmieszanie słowne lub za pomocą gestów
• wyśmiewanie, żartowanie z ofiary
• czynienie różnego rodzaju aluzji
• stosowanie pogróżek
• unikanie rozmów/kontaktu
• niedopuszczanie do głosu
• odizolowanie od pozostałych pracowników
• ignorowanie
• zlecanie zadań nieodpowiadających kwalifikacjom
• zarzucanie obowiązkami 
• zlecanie bezsensownych prac
• powierzanie zadań przewyższających kompetencje w celu zdyskredytowania w opinii zespołu
• odbieranie zadań/projektów
• wykluczanie z zadań zespołowych 
• wywieranie wpływu na relacje z innymi pracownikami
• szykanowanie 
• rozpowiadanie plotek 
• sugerowanie choroby psychicznej
• kierowanie na badania psychiatryczne
• podważanie autorytetu
 
Pamiętaj, że opisane wyżej zachowania, to jedynie przykłady zachowań, które mogą składać się na mobbing. Ważne natomiast, aby były one powtarzające się i uporczywe!    
 
Ile czasu muszą trwać dokuczliwe zachowania żeby mogły zostać uznane za mobbing?
 
Sztywne wskazanie okresu, przez jaki muszą trwać dokuczliwe i uciążliwe zachowania kierowane przeciwko pracownikowi, aby mogły zostać uznane za mobbing nie jest możliwe. Długotrwałość tych zachowań określa się zawsze indywidualnie dla każdym przypadku, biorąc pod uwagę czynniki takie jak powtarzalność oraz stopień nasilenia tych zachowań. Rozstrzygając czy okres, w którym pracownik padł ofiarą dręczących i dokuczliwych zachowań jest długotrwały Sąd będzie brał pod uwagę także to, czy czas ten był wystarczający dla spowodowania po stronie pracownika określonych skutków, takich jak zaniżona ocena przydatności zawodowej, czy wykluczenie z zespołu współpracowników. 
 
Co nie jest mobbingiem?
 
• Egzekwowanie poleceń służbowych wydanych zgodnie z prawem
• Kontrola efektów pracy pracownika
• Konflikty na różnych szczeblach, w tym pomiędzy pracownikiem a przełożonym oraz pomiędzy pracownikami
 
Uwaga!
Jeżeli padłeś ofiarą opisanych w niniejszym artykule zachowań w miejscu pracy, czujesz się wykluczony w grupie lub straciłeś pewność siebie w pracy, ale nie masz pewności czy działania, z którymi się spotkałeś są już mobbingiem skontaktuj się z Naszą Fundacją. Pomożemy Ci odpowiedzieć na te i inne pytania. 

Ta strona internetowa została zrobiona w 

  kreatorze www WebWave.